سفلیس

سیفلیس نوعی عفونت باکتریایی‌ است که معمولاً از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود. معمولاً این بیماری با زخمی بدون ‌درد روی آلت تناسلی، مقعد یا دهان شروع می‌شود. سیفلیس از طریق تماس با پوست یا غشای مخاطی با این زخم‌ها از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود.

پس از عفونت اولیه، ممکن است باکتری سیفلیس پیش از فعال‌شدن، دهه‌ها در بدن فرد نهفته باشد. گاهی ممکن است سیفلیس اولیه با تزریق یک پنی‌سیلین درمان شود. اگر سیفلیس درمان نشود، به‌طور جدی به قلب، مغز و سایر ارگان‌ها صدمه می‌زند و به مرگ منجر می‌شود. زخم‌های تناسلی مرتبط با سیفلیس احتمال آلودگی به HIV (ویروس عامل AIDS) را افزایش می‌دهد.

سیفلیس در چند مرحله رشد می‌کند و نشانه‌های آن در هر مرحله متفاوت است. اما ممکن است به دلیل هم‌پوشانی مراحل، علائم و نشانه‌ها به ترتیب ظاهر نشوند. یعنی ممکن است به سیفلیس آلوده باشید، اما سال‌ها نشانه و علامتی مشاهده نکنید.

سیفلیس مرحله‌ی اولیه

نخستین نشانه‌ی سیفلیس زخمی کوچک به نام شانکر است. زخم در ناحیه‌ای ظاهر می‌شود که باکتری وارد بدن شده است. در اکثر افراد فقط یک شانکر ظاهر می‌شود، اما ممکن است در برخی از افراد چندین شانکر ظهور یابد. بیش‌تر افراد مبتلا به سیفلیس متوجه شانکر‌ها نمی‌شوند، زیرا شانکرها بدون دردند و ممکن است در واژن یا مقعد پنهان شده باشند. شانکرها معمولاً طی شش هفته خودبه‌خود از بین می‌روند.

سیفلیس مرحله‌ی ثانویه

طی چند هفته پس از بهبود شانکرهای اولیه، ممکن است دانه‌های قرمزی در بدن‌تان ظاهر شود که ابتدا در بالاتنه‌تان ظاهر می‌شود و سپس تمام بدن‌تان را فرامی‌گیرد، حتا کف دست‌ها و پاها. معمولاً این دانه‌ها سبب خارش نمی‌شوند و ممکن است با زخم‌های زگیل‌مانند در ناحیه‌ی دهان و آلت تناسلی همراه باشند. هم‌چنین ممکن است برخی از افراد درد عضله، تب، گلودرد و تورم غدد لنفاوی را نیز تجربه کنند. این علائم و نشانه‌ها ممکن است طی چند هفته از بین بروند یا این‌که به مدت یک سال مدام تکرار شوند.

سیفلیس نهفته

اگر سیفلیس شما درمان نشود، این بیماری از مرحله‌ی ثانویه وارد مرحله‌ی نهفتگی (کمون) می‌شود. در این مرحله هیچ‌گونه علائمی مشاهده نمی‌کنید. مرحله‌ی نهفتگی می‌تواند سال‌ها به طول انجامد. ممکن است علائم و نشانه‌ها هرگز ظاهر نشوند یا این‌که بیماری وارد مرحله‌ی سوم شود.

سیفلیس مرحله‌ی سوم

حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد افراد مبتلا به سیفلیس که درمان نمی‌شوند، ممکن است عوارضی را تجربه کنند که به مرحله‌ی سوم سیفلیس معروف است. در این مرحله، ممکن است سیفلیس به مغز، اعصاب، چشم‌ها، قلب، رگ‌ها، کبد، استخوان‌ها و مفاصل آسیب برساند. این مشکلات ممکن است سال‌ها پس از بهبود زخم اولیه روی دهند.

سیفلیس مادرزادی

ممکن است نوزادانِ مادرانِ مبتلا به سیفلیس از طریق جفت یا در هنگام زایمان آلوده شوند. اکثر نوزادان مبتلا به سیفلیس مادرزادی هیچ‌گونه علائمی ندارند. با این وجود برخی از آن‌ها ممکن است دانه‌های قرمز روی کف دست‌ها یا کف پاهای‌شان داشته باشند. نشانه‌های بعدی ممکن است شامل کری، به‌هم‌ریختگی دندان‌ها و فرورفتگی بینی باشد؛ فروافتادگی بینی حالتی است که در آن تیغه‌ی بینی فرومی‌افتد.

اگر شما یا فرزندتان ترشحات غیرعادی دارید یا زخم و دانه‌های قرمزی خصوصاً در ناحیه‌ی کشاله‌ی ران مشاهده کردید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

باکتری ترپونما پالیدوم عامل سیفلیس است. شایع‌ترین راه انتقال این باکتری تماس با زخم فرد مبتلا در هنگام تماس جنسی است. این باکتری از طریق بریدگی‌های کوچک، زخم‌های روی پوست و غشای مخاطی وارد بدن می‌شود. سیفلیس در طی مراحل اولیه و ثانویه و گاهی در اوایل مرحله‌ی نهفتگی مسری است.

کم‌تر معمول است که سیفلیس از طریق تماس نزدیک مستقیم بدون محافظ با زخم آلوده (مانند بوسیدن) یا از طریق مادر آلوده به فرزندش در طی بارداری یا هنگام زایمان (سیفلیس مادرزادی) منتقل شود.

سیفلیس از طریق توالت مشترک، وان حمام، لباس و قاشق و چنگال، دستگیره‌ی در، استخر و وان آب داغ منتقل نمی‌شود.

هنگامی که سیفلیس درمان می‌شود دیگر رخ نمی‌دهد. با وجود این، اگر با فرد مبتلا به سیفلیس تماس داشته باشید، ممکن است دوباره آلوده شوید.

در چنین شرایطی خطر ابتلا به سیفلیس افزایش می‌یابد:

  • اگر رابطه جنسی محافظت‌نشده دارید.
  • اگر با بیش از یک شریک جنسی ارتباط دارید.
  • اگر مردی هستید که با مردان دیگر رابطه‌ی جنسی دارد.
  • اگر به HIV (ویروس عامل AIDS) آلوده‌اید.

اگر سیفلیس درمان نشود، می‌تواند به همه‌ی بدن‌تان آسیب برساند. هم‌چنین سیفلیس خطر آلودگی به HIV را افزایش می‌دهد و در زنان موجب ایجاد مشکلاتی در طی بارداری می‌شود. درمان سیفلیس باعث پیشگیری از صدمات دیگر در آینده می‌شود، اما نمی‌تواند آسیب‌های ایجادشده را ترمیم کند یا از بین ببرد.

برآمدگی‌های کوچک یا تومورها

این برآمدگی‌ها که گوم نامیده می‌شوند، در مرحله‌ی سوم سیفلیس روی پوست، استخوان‌ها، کبد یا هر عضو دیگری از بدن‌تان رشد می‌کنند. گوم‌ها معمولاً پس از درمان با آنتی‌بیوتیک از بین می‌روند.

مشکلات سیستم عصبی

سیفلیس می‌تواند باعث بروز مشکلاتی در سیستم عصبی شود که شامل موارد زیر است:

  • سکته
  • مننژیت
  • کری
  • مشکلات بینایی
  • جنون

مشکلات قلب و عروق

این مشکلات ممکن است شامل برآمدگی (آماس رگ‌ها) و تورم سرخ‌رگ‌ها (آئورت) و شریان‌های اصلی بدن‌تان و سایر رگ‌های خونی‌تان شود. هم‌چنین ممکن است سیفلیس به دریچه‌های قلب‌تان صدمه بزند.

آلودگی به HIV

بزرگ‌سالانی که از طریق تماس جنسی یا سایر جراحت‌های تناسلی به سیفلیس مبتلا شده‌اند، امکان ابتلای‌شان به HIV دو تا پنج برابر بیش از سایر افراد است. ممکن است در طی رابطه‌ی جنسی زخم سیفلیس به‌آسانی خونریزی کند و شرایط مناسبی را برای ورود HIV به جریان خون شما فراهم آورد.

عوارض بارداری و زایمان

اگر به سیفلیس مبتلایید و باردارید، ممکن است سیفلیس را به جنین منتقل کنید. سیفلیس مادرزادی به میزان زیادی احتمال سقط جنین، مرده‌زایی یا مرگ نوزادتان را چند روز پس از تولد افزایش می‌دهد.


سیفلیس می‌تواند از طریق یکی از آزمایش‌های زیر تشخیص داده شود:

  • خون. آزمایش خون می‌تواند وجود آنتی‌بادی‌هایی را تأیید کند که بدن برای مقابله با این عفونت می‌سازد. آنتی‌بادی‌هایی که بدن برای مقابله با باکتری سیفلیس می‌سازد چندین سال در بدن باقی می‌مانند، بنابراین این آزمایش می‌تواند برای تشخیص عفونت فعلی یا گذشته به‌کار رود.
  • مایع زخم‌ها. پزشک شما ممکن است نمونه‌ای کوچک از سلول‌های زخم شما را برای بررسی با میکروسکوپ به آزمایشگاه بفرستد. این آزمایش فقط در طی مراحل اولیه و ثانویه‌ی سیفلیس، زمانی که زخم‌ها هنوز وجود دارند، انجام می‌شود. این نمونه‌برداری می‌تواند وجود باکتری عامل سیفلیس را آشکار کند.
  • مایع مغز نخاع. اگر به داشتن عوارض سیستم عصبی ناشی از سیفلیس مشکوک باشید، ممکن است پزشک پیشنهاد دهد آب نخاع‌تان را بکشید که به پونکسیون کمری (اسپینال تپ) موسوم است.

اگر سیفلیس در مراحل اولیه شناسایی و مداوا شود، به‌راحتی قابل درمان است. در تمامی مراحل، درمان ترجیحی پنی‌سیلین است؛ آنتی‌بیوتیکی که می‌تواند ارگانیسم‌های عامل سیفلیس را از بین ببرد. اگر به پنی‌سیلین آلرژی دارید، پزشک‌تان می‌تواند آنتی‌بیوتیک دیگری را تجویز کند.

اگر از زمان ابتلای شما به این بیماری کم‌تر از یک سال می‌گذرد، در این صورت تنها یک نوبت تزریق پنی‌سیلین می‌تواند از رشد بیماری جلوگیری کند. اگر بیش‌تر از یک سال است که به سیفلیس مبتلا شده‌اید، ممکن است به تعداد بیش‌تری از پنی‌سیلین نیاز داشته باشید.

پنی‌سیلین تنها داروی توصیه‌شده برای زنان باردار مبتلا به سیفلیس است. زنانی که به پنی‌سیلین حساسیت دارند، می‌توانند برای استفاده از پنی‌سیلین از فرایند حساسیت‌زدایی استفاده کنند. حتا اگر شما در طی بارداری به دلیل ابتلا به سیفلیس تحت درمان بوده‌اید، نوزاد شما نیز باید پس از تولد تحت درمان با آنتی‌بیوتیک قرار بگیرد.

در نخستین روز درمان، ممکن است به واکنش جاریش (هریکسهایمر) دچار شوید. نشانه‌های این واکنش شامل تب‌ولرز، تهوع، درد عضلات و سردرد است. معمولاً این واکنش بیش‌تر از یک روز طول نمی‌کشد.

پیگیری درمان

ممکن است پس از این‌که سیفلیس شما درمان شد، پزشک از شما بخواهد که این اقدامات را انجام دهید:

  • به‌طور متناوب آزمایش خون انجام دهید تا معلوم شود که دوزهای معمول پنی‌سیلین برای شما جواب داده است.
  • از روابط جنسی پرهیز کنید تا دوره‌ی درمان‌تان کامل شود و آزمایش‌های خون نشان دهند عفونت برطرف شده است.
  • موضوع را به شریک جنسی‌تان خبر دهید تا او نیز در صورت لزوم تحت آزمایش و درمان قرار گیرند.
  • آزمایش آلودگی به HIV را انجام دهید.

از طریق مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها، مراکز بهداشتی نزدیک شما خدماتی ارائه می‌دهند که کمک می‌کند به شریک یا شرکای جنسی‌تان، که ممکن است آلوده شده باشند، موضوع را خبر دهید. بدین‌ترتیب شریک یا شرکای جنسی شما می‌توانند آزمایش شوند و در صورت ابتلا تحت درمان قرار گیرند و از سرایت بیش‌تر سیفلیس جلوگیری شود.

برای پیشگیری از انتقال سیفلیس پیشنهادهای زیر را مدنظر قرار دهید:

  • از روابط جنسی پرهیز کنید یا در این روابط تک‌همسری باشید. تنها راه مطمئن برای جلوگیری از ابتلا به سیفلیس، اجتناب از روابط جنسی است. بهترین انتخاب بعدی انتخاب شریک جنسی است که مانند شما علاوه بر تک‌همسری‌بودن، روابط جنسی پرخطر نیز نداشته نباشد.
  • استفاده از کاندوم لاتکس. استفاده از کاندوم خطر ابتلا به سیفلیس را کاهش می‌دهد. البته به شرطی که زخم سیفلیس را کاملاً بپوشاند.
  • از مصرف مواد مخدر تفریحی اجتناب کنید. استفاده‌ی بیش‌ازحد از الکل و مواد مخدر، قضاوت شما را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و به برقراری روابط جنسی محافظت‌نشده منجر می‌شود.

غربالگری برای زنان باردار

ممکن است فردی به سیفلیس مبتلا شود و خود نیز بی‌خبر باشد. با توجه به تأثیرات بعضاً کشنده‌ی سیفلیس بر روی جنین،مقامات بهداشتی توصیه می‌کنند که تمامی زنان باردار غربالگری سیفلیس را انجام دهند.